Poradniki | Część 2. Rodzaje umów o pracę

Umowy na czas próby

Umowy na czas próby mogą poprzedzać zawarcie każdej umowy o pracę. Nie mogą być jednak zawierane na okres dłuższy niż 3 miesiące.

Umowy na czas określony

Umowy na czas określony wskazują termin jej zakończenia. W przepisach nie ma górnej granicy możliwego czasu trwania takiej umowy.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje na sytuacje, w których nastąpiło nadużycie prawa przez pracodawcę przy zawieraniu umów o pracę na czas określony, jeżeli zawierają one klauzulę o dopuszczalności wypowiedzenia.

W wyroku z dnia 7 września 2005 r., II PK 294/04, OSNP 2006, nr 13–14, poz. 207, SN przyjął, że zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony (9 lat) z dopuszczalnością jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem może być kwalifikowane jako obejście przepisów prawa pracy, ich społeczno-gospodarczego przeznaczenia lub zasad współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300k.p.). Z kolei w wyroku z dnia 25 października 2007 r., II PK 49/07, OSNP 2008, nr 21–22, poz. 317, SN doprecyzował, że niedopuszczalne jest zawarcie wieloletniej umowy o pracę na czas określony z klauzulą wcześniejszego jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem, chyba że co innego wynika z przepisów prawa pracy lub z charakteru umowy dotyczącej wykonywania zadań oznaczonych w czasie albo gdy z innych przyczyn nie narusza to usprawiedliwionego i zgodnego interesu obu stron stosunku pracy. Jeżeli zawarcie umowy o pracę na czas określony było niedopuszczalne, stosunek pracy podlega przepisom prawa pracy o umowie na czas nieokreślony.

Natomiast według wyroku z dnia 25 lutego 2009 r., II PK 186/08, OSNP 2010, nr 19–20, poz. 230, nie korzysta z ochrony nieuzasadnione wypowiedzenie przez pracodawcę wieloletniej umowy o pracę na czas określony, jeżeli umowa ta została narzucona przez pracodawcę razem z klauzulą dopuszczalności jej wypowiedzenia wyłącznie po to, ażeby pracodawca dysponował nieskrępowaną możliwością rozwiązania stosunku pracy. Niedopuszczalność zawarcia takiej umowy potwierdził SN w wyroku z dnia 14 lutego 2012 r., II PK 36/11, LEX nr 1108547. Ocena dopuszczalności ustalenia maksymalnego okresu, na jaki może być zawarta umowa o pracę na czas określony, musi uwzględniać zróżnicowane okoliczności faktyczne. Ocena dopuszczalności ustalenia maksymalnego okresu, na jaki może być zawarta umowa o pracę na czas określony, musi uwzględniać zróżnicowane okoliczności faktyczne.

Zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony, jeżeli uprzednio strony zawarły już dwie umowy o pracę na czas określony, a przerwa pomiędzy zakończeniem poprzedniej umowy, a zawarciem kolejnej umowy nie przekraczała 1 miesiąca.

Umowy na czas nieokreślony

Umowy na czas nieokreślony nie wskazują terminu zakończenia umowy. Jest to najbardziej pożądana podstawa zatrudnienia z punktu widzenia pracownika. Przepisy kodeksu pracy udzielają najszerszej ochrony przed rozwiązaniem umowy właśnie umowie o pracę na czas nieokreślony.

Umowy na zastępstwo

Jest szczególny rodzaj umowy na czas określony, która kończy się z nadejściem określonego zdarzenia. Umowa na zastępstwo jest zawierana w razie usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika, na okres trwania tej nieobecności.

Umowy na czas wykonywania określonej pracy

W umowie na czas wykonania określonej pracy termin końcowy wyznacza wykonanie zadania (np. zebranie truskawek) lub dzieła (np. wybudowanie domu).

Telepraca

Przepisy regulujące telepracę nie tworzą one nowego rodzaju stosunku pracy. W ramach umownego stosunku pracy zawierają one jedynie ustawowe wyodrębnienie telepracy przez wskazanie miejsca i częściowo sposobu jej wykonywania, a także będące tego następstwem szczególne prawa i obowiązki stron umowy. Te szczególne prawa i obowiązki są odstępstwem od kodeksowej regulacji umowy o pracę i jako wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Dotyczy to zwłaszcza uprawnień pracowników. Celem omawianej regulacji jest ułatwienie pracownikom (zwłaszcza wychowującym małe dzieci lub niepełnosprawnym) dostępu do pracy.

Telepracą jest praca wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Telepracownikiem jest pracownik, który wykonuje pracę w warunkach w zdaniu poprzednim i przekazuje pracodawcy wyniki pracy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

 

wróć

Przejdź na początek