Poradniki | Część 6. Rejestracja bezrobotnych i formy udzielanego bezrobotnym wsparcia.

Rejestracją bezrobotnych oraz osób poszukujących pracy zajmują się powiatowe urzędy pracy.

Powiatowe urzędy pracy prowadzą pośrednictwo pracy dla zarejestrowanych osób, a w razie braku możliwości zapewnienia odpowiedniej pracy:

  1. świadczą usługę poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej;
  2. świadczą usługę pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy;
  3. inicjują, organizują i finansują szkolenia, przygotowanie zawodowe dorosłych i staże oraz przyznają i wypłacają stypendia;
  4. inicjują i dofinansowują tworzenie dodatkowych miejsc pracy;
  5. inicjują oraz finansują w zakresie określonym w ustawie inne instrumenty rynku pracy;
  6. przyznają i wypłacają zasiłki oraz inne świadczenia z tytułu bezrobocia.

Osoba, która zarejestrowała się w PUP jako bezrobotny ma określone ustawą, wynikające z nadanego statusu prawa i obowiązki:

Uprawnienia bezrobotnego

  1. Bezrobotny ma prawo do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, o ile nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu. Uprawnienie przysługuje również dla członków rodziny bezrobotnego po uprzednim zgłoszeniu do ubezpieczenia, o ile nie posiadają oni tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku utraty uprawnień lub nabycia własnego tytułu ubezpieczenia przez członka rodziny, bezrobotny ma obowiązek wyrejestrować z ubezpieczenia zdrowotnego tego członka rodziny.
  2. Za bezrobotnych w okresie pobieranego zasiłku urząd pracy odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
  3. W przypadku osób pobierających stypendium z tytułu odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych opłacane są składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe.
  4. Bezrobotny, który nabył w Rzeczypospolitej Polskiej prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia i udaje się do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego w celu poszukiwania pracy, może ubiegać się o transfer zasiłku w instytucji właściwej
  5. Osoby bezrobotne, które poprzednio były zatrudnione w krajach członkowskich Unii Europejskiej lub krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą wystąpić do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu, ul. Armii Krajowej 54, o sumowanie okresów zatrudnienia. Osoby bezrobotne, które były zatrudnione w krajach członkowskich UE lub krajach EOG mogą wystąpić do DWUP o pozyskanie dokumentów niezbędnych do ustalenia przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Okresy pracy w krajach wyżej wymienionych należy wykazać podczas dokonywania czynności rejestracyjnych.
  6. Bezrobotny bez prawa do zasiłku korzystający ze świadczeń z pomocy społecznej może być skierowany do wykonywania prac społecznie użytecznych w wymiarze do 10 godzin tygodniowo na terenie gminy, w której bezrobotny zamieszkuje lub przebywa.
  7. Uprawnienie do korzystania z bezpłatnych przejazdów w zakresie określonym w przepisach.
  8. Bezrobotny ma prawo do korzystania z usług i instrumentów rynku pracy.

Podstawowymi usługami rynku pracy są

  1. pośrednictwo pracy,
  2. usługa EURES,
  3. poradnictwo zawodowe,
  4. pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy udzielona w ramach zajęć organizowanych przez kluby pracy (informacji udzielają pośrednicy pracy i doradcy zawodowi),
  5. szkolenia (na które zgłaszają pośrednicy pracy).

Instrumentami rynku pracy wspierającymi podstawowe usługi rynku pracy są

  • finansowanie kosztów przejazdu do pracodawcy zgłaszającego ofertę pracy lub do miejsca pracy, odbywania stażu, szkolenia lub odbywania zajęć w zakresie poradnictwa zawodowego poza miejscem zamieszkania w związku ze skierowaniem przez powiatowy urząd pracy,
  • finansowanie kosztów zakwaterowania w miejscu pracy osobie, która podjęła zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, staż, przygotowanie zawodowe dorosłych poza miejscem stałego zamieszkania, w przypadku skierowania przez powiatowy urząd pracy,
  • dofinansowanie wyposażenia miejsca pracy, podjęcia działalności gospodarczej, kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa,
  • refundowanie kosztów poniesionych z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w związku z zatrudnieniem skierowanego bezrobotnego,
  • finansowanie dodatków aktywizacyjnych,
  • finansowanie kosztów zorganizowanego przejazdu bezrobotnych i poszukujących pracy, w związku z udziałem tych osób w targach pracy i giełdach pracy organizowanych przez wojewódzki urząd pracy w ramach pośrednictwa pracy, w szczególności prowadzonego w ramach sieci EURES

Bezrobotni będący w szczególnej sytuacji na rynku pracy to

  • bezrobotny do 25 roku życia - (oznacza to bezrobotnego, który do dnia zastosowania wobec niego usług lub instrumentów rynku pracy nie ukończył 25 roku życia),
  • bezrobotny długotrwale albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego, albo kobiety, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka – (oznacza to bezrobotnego pozostającego w rejestrze powiatowego urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego dorosłych)
  • bezrobotny powyżej 50 roku życia - (oznacza to bezrobotnego, który w dniu zastosowania wobec niego usług lub instrumentów rynku pracy ukończył co najmniej 50 rok życia)
  • bezrobotny bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego - (oznacza to bezrobotnego nieposiadającego kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonych dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu), a bezrobotny bez doświadczenia zawodowego - (oznacza to bezrobotnego, który wykonywał zatrudnienie lub inną pracę zarobkową lub prowadził działalność gospodarczą przez łączny okres poniżej 6 miesięcy),
  • bezrobotny samotnie wychowujący co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia,
  • bezrobotny, który po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjął zatrudnienia,
  • bezrobotny niepełnosprawny.

Wobec tych osób dodatkowo mogą być stosowane następujące działania

  1. skierowanie do prac interwencyjnych /kierują pośrednicy pracy/,
  2. skierowanie na roboty publiczne /kierują pośrednicy pracy/,
  3. szkolenia /zgłaszają pośrednicy pracy/,
  4. staż /kierują pośrednicy pracy/,
  5. przygotowanie zawodowe dorosłych /kierują pośrednicy pracy/,
  6. stypendia z tytułu szkolenia, stażu, odbywania przygotowania zawodowego dorosłych lub podjęcia nauki /informacja w Dziale Świadczeń/,
  7. refundowanie kosztów opieki nad dzieckiem /informacja w Dziale Świadczeń/.

Świadczenia przysługujące rolnikom zwalnianym z pracy

Osobie podlegającej ubezpieczeniu społecznemu rolników, z którą stosunek pracy lub stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy i która nie jest uprawniona do zasiłku, przysługują świadczenia jeżeli:

  1. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia pozostawała w stosunku pracy lub stosunku służbowym i osiągała wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, wynoszące co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę przez okres 365 dni, i stosunek ten został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy;
  2. podatek z gospodarstwa rolnego lub działu specjalnego nie przekracza kwoty podatku rolnego z 5 ha przeliczeniowych albo, w przeliczeniu na 1 członka gospodarstwa domowego niemającego stałych pozarolniczych źródeł dochodu, nie przekracza kwoty podatku rolnego z 1 ha przeliczeniowego.

Powyższe świadczenia obejmują:

  1. pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne rolników w okresie pierwszych czterech kwartałów po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego,
  2. stypendium,
  3. odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków powstałych w związku z odbywaniem szkolenia, na zasadach przewidzianych dla bezrobotnych.

Starosta może:

  • sfinansować koszty szkolenia w celu podjęcia zatrudnienia lub pozarolniczej działalności poza gospodarstwem rolnym;
  • przyznać jednorazowo środki na podjęcie pozarolniczej działalności lub na zakup ziemi, nie wyłączając działalności wytwórczej lub usługowej związanej z rolnictwem. Środki te stanowią pomoc de minimis i są przyznawane zgodnie z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis.

Pokrycie składek polega na przekazaniu z Funduszu Pracy na odpowiednie fundusze ubezpieczenia społecznego rolników, na podstawie decyzji właściwego starosty wydanej na wniosek rolnika obowiązanego do zapłacenia składek, kwot należności z tytułu poszczególnych rat kwartalnych. Świadczenie to przysługuje począwszy od najbliższej raty kwartalnej, której wymagalność przypada po dniu rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego.

Obowiązki bezrobotnego

  1. zawiadamianie w terminie 7 dni o wszelkich zmianach danych i oświadczeń przekazanych w trakcie rejestracji np. zmiana miejsca zameldowania lub przebywania (zamieszkania),
  2. zgłaszanie się w wyznaczonych terminach do urzędu pracy (wszystkie wyznaczone terminy spotkań są obowiązkowe). W przypadku niestawienia się w wyznaczonym terminie z powodu choroby lub opieki nad członkiem rodziny, bezrobotny zawiadamia powiatowy urząd pracy o niezdolności w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia (druk ZUS ZLA) oraz dostarcza to zaświadczenie w terminie 7 dni od dnia jego wystawienia. Zwolnienie lekarskie może być dostarczone za pośrednictwem osoby trzeciej lub poczty w formie listu poleconego. Bezrobotny przebywający w szpitalu ma obowiązek powiadomienia pracowników szpitala, żeby wysłali do urzędu pracy zawiadomienia o przebywaniu w placówce leczniczej. Wypis ze szpitala powoduje obowiązek uzyskania przez osobę bezrobotną zwolnienia lekarskiego za okres pobytu w szpitalu i dostarczenia do urzędu pracy.
  3. wcześniejsze powiadamianie powiatowego urzędu pracy o planowanym wyjeździe za granicę lub poza miejsce zamieszkania lub innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy,
  4. zawiadamianie w ciągu 7 dni powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej (bez względu na wysokość wynagrodzenia) lub dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jej rozpoczęciu, podjęcia zawieszonej działalności gospodarczej oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do świadczeń, w tym również o uzyskaniu w miesiącu przychodu z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych) w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (brutto)
  5. powiadamianie powiatowego urzędu pracy w terminie 7 dni przed dniem podjęcia udziału w szkoleniu organizowanym przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy np. ze środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. i Narodowym Planie Rozwoju albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
  6. bezrobotny(a), który(a) zmienił(a) zameldowanie lub pobyt obowiązany(a) jest zgłosić się do urzędu pracy, właściwego ze względu na aktualne zameldowanie lub pobyt w terminie 14 dni od dnia zmiany zameldowania lub pobytu. W przypadku niedochowania ww. terminu następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku,
  7. bezrobotny(a), który(a) pobrał nienależne świadczenie pieniężne zobowiązany(a) jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji,
  8. zapoznanie się z treścią ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst ustawy znajduje się w Punkcie Informacyjnym, u Kierowników Działów i na stronie internetowej tutejszego urzędu).

 

Bezrobotny, który nie powiadomił powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub podjęciu działalności gospodarczej podlega karze grzywny nie niższej niż 500 zł. Powiadomienia można dokonać osobiście, drogą pocztową lub w formie elektronicznej łącznie ze skanem zawartej umowy lub zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Informacje na tematy poruszone w tej części poradnikowej można uzyskać na stronach internetowych powiatowych urzędów pracy.

 

wróć

Przejdź na początek